دعوت به سوی خدا

محظورات(ممنوعات) احرام

وقتي حاجي داخل احرام شد و نيت كرد به يكي از نسكهاي سه گانه بعضي از چيزها بر او حرام ميشود كه آنرا محظورات احرام مي نماند عبارتند از:

& كندن و از بين بردن موهاي بدن بطور عمدي .

& گرفتن و كوتاه كردن ناخنهاي دست و پا .

(و اگر محرم احتياج داشت جايز است سر خود را بخاراند، و اگر موئي بدون قصد يا بطور فراموشي و يا بطور ناداني از سرش افتاد، چيزي بر او واجب نيست).

& استعمال عطر و بوي خوش در بدن و يا لباس و يا حتي در خوردنيها و نوشيدنيها. اما عطري كه قبل از نيت در بدن و سر خود استعمال كرده بود، ماندن آن بعد از احرام اشكالي ندارد.

& شكار نمودن حيوانات وحشي صحرائي، پرنده و يا غير پرنده . (محرم از كشتن حيوان يا اذيت و كمك به صيد (شکار) چيزي منع شده است، مانند: خرگوش، كبوتر و.... و اگر صيد داخل حدود حرم باشد بر همه كس چه محرم يا غير محرم حرام است.

& عقد ازدواج نمودن .

 &نزديكي كردن با زن و همسر و همچنين بازي كردن با او با شهوت و هر گونه لذتهاي جنسي . (شخص محرم با زن خود نزديكي(آمیزش) نمی کند و همبستر نمي شود، و با شهوت مباشرت نمي كند، و او را بوسه نمي دهد، و با شهوت به او نمي نگرد، و محرم خواستگاري نمي كند، و عقد نكاح چه براي خود و چه براي ديگران انجام نمي دهد، تا هنگاميكه محرم است).

& نگاه به نامحرم و ناموس مردم هميشه و بخصوص در اين وقت بافضل وپر بركت .

& پوشيدن دستكش براي زنان .

و اين محظورات براي مردان و زنان بطور مساوي است و بر مردان دو چيز اضافه مي شود:

& پوشيدن لباس دوختني .

& پوشيدن سر بوسيله كلاه و يا احـرامي، امـا اگر بوسيله سقف ماشين و يا چتر براي جلوگيري از آفتاب باشـد مانعي ندارد بر مرد محرم پوشيدن سر با چيزي كه به آن چسپيده باشد مانند احرامي، عمامه(لنگی)، و غتره (دستمال)، و كلاه حرام است . ولي اگر چتر، يا خيمه، يا سقف موتر، يا امتعهء (سامان) خود را بر بالاي سر حمل كند، اشكالي ندارد، و اگر محرم سر خود را از روي فراموشي و يا جاهلانه(بی خبری از حکم شریعت) پوشيد، در حال تذكر بايد آنرا از سر بردارد، و هيچ چيزي بر او واجب نمي شود.

& بر مردان حرام است: پوشيدن موزه و جوراب براي كسانيكه نعال دارند ولي اگر نعال و كفش پيدا نكردند جايز است آنرا بپوشند .

( بر مردان پوشيدن قميص(جامه) يا هرگونه دوختني بر تمامي جسم، و يا بر بعضي از آن حرام است، مانند: زير شلوار(زیر تنبانی)، پيراهن داخلي، عمامه (لنگی)، كلاه، و موزه، ولي اگر كسي احرامي ندارد، يا فراموش كرده بود و در طیاره بود، هر لباسي را بصورت ازار بپوشد، و اگر پيدا نكرد زير شلوار مي پوشد، و همچنين اگر نعلين پيدا نكرد، موزه(خف) ميپوشد، اما از زیر شتالنگ(بجلک) آنرا قطع نماید. إن شاء الله هيچ اشكالي در آن نيست و محرم مي تواند هر نعالي كه احتياج داشته باشد بپوشد، و همچنين ساعت دستی، انگشتر، عينك، گوشي وكمربندي كه پول و چيزهاي ديگر در آن نگه مي دارد اشكالي ندارد، پوشیدن آن روا است).

& همچنين براي زنان جايز نيست كه چيزي بر صورت خود بپوشانند، بجز اينكه در بين مردم نامحرم و بيگانه باشد . 

بر زن محرم حرام است كه  چهره خود را با نقاب(روبند) پوشیده و چشمهایش را باز كند، همه اینها در وقت احرام حرام است، بلكه بر زن واجب است كه صورت خود را با روپوش شرعي(اسلامي) در حال عبور بر مردها، یا عبور مردها بر او در تمامي حالتها؛ چه در حالت احرام و چه در غير آن، بپوشاند.

اگر حاجي كه در احرام مي باشد موي بدن خود را از بين برد، و يا ناخن خود را كوتاه كرد، و يا عطر و بوي خوش استعمال نمود، و يا مرد لباس دوختني پوشيد، و يا سر خود را پوشانيد، و يا با شهوت با زن و همسر خود بازي كرد، و يا زن صورت خود را با نقاب پوشانيد در حاليكه مردم نامحرم و بيگانه نزد او نيستند، و يا دستكش بدست كرد، و در تمامي اينها جاهل بود، و يا بطور فراموشي انجام داد، بر او هيچ چيز واجب نمي شود و حج او صحيح است، چنانكه رسول اكرم e فرمودند: ((إنَّ الله تجاوز عن أمتي الخطأ والنسيان وما استكرهوا عليه)) . [ابن ماجه] .

از امت من خطا و فراموشي و آنچه بر آنها بطور اكراه تحمیل شود و بر آن اجبار شوند آنها مورد بازخواست نخواهند شد .

ولي اگر عمداً اين چيزها را انجام دهد بر او فديه (دم) خون واجب شده گناه كار مي شود، و اگر حاجت ضروري او را وادار كرد كه انجام دهد بر او گناهي نيست ولي فديه واجب است .

و فديه: براي هر كدام از اعمال بالا يك گوسفند قرباني مي باشد، و اگر استطاعت آنرا نداشت بايد شش مسكين خوراك دهد، و اگر استطاعت آنرا نداشت بايستي سه روز روزه بگيرد .

& اگر حاجي كه در احرام است و نيت به يكي از نسكها كرده شكار كند و شكار او همانند داشت، مانند كبوتر كه فديه آن يك گوسفند است مخيّر است بين اينكه گوسفند را قرباني كرده و آنرا بين فقراي اهل مكّه تقسيم كند، و بين اينكه گوسفند را قيمت كرده با آن خوراك بخرد و بر فقراي اهل مكّه تقسيم كند، براي هر مسكين نصفي از صاع ^[1] .

& و اگر اين شكار همانند نداشت مانند ملخ آنرا قيمت كرده و مقابل قيمت خوراك خريده و بين فقراي اهل مكّه تقسيم كند، براي هر مسكين نصفي از صاع و يا اينكه مقابل هر مسكين يك روز روزه بگيرد .

& اگر حاجي كه در احرام است با همسر خود نزديكي و جماع كند قبل از تحلل اول حج او فاسد مي شود و بايد آن حج را كامل كرده و سال ديگر حج را قضا كند و بر او فديه واجب ميشود، و اگر فديه پيدا نكرد و يا استطاعت آنرا نداشت بايستي ده روز روزه بگيرد .

& اگر فقط با همسر خود قبل از تحلل اول با شهوت بازي كرد و آب مني از او خارج شد بر او يك گوسفند فديه واجب مي شود و حج او صحيح است، و اگر آب مني از او خارج نشد نيز بر او يك گوسفند فديه واجب ميشود .

& ولي اگر بعد از تحلل اول بود كه با همسر خود بازي كرد و از او آب مني خارج شد بر او يك گوسفند فديه واجب مي كردد، ولي اگر مني از او خارج نشد بر او هيچ چيز واجب نميشود .

& اگر كسيكه عمره مي كند با همسر خود نزديكي كند قبل از اينكه سعي بين كوه صفا و مروه را به اتمام برساند عمره او فاسد شده بايستي آن عمره را تمام كرده بر او فديه واجب ميگردد و بر او قضا واجب است .

& ولي اگر بعد از تمام كردن سعي بين كوه صفا و مروه بود و قبل از تراشيدن و يا كوتاه كردن موي سر عمره او صحيح است ولي بر او يك گوسفند فديه واجب مي گردد و بايستي توبـه و استغفار كرده از عمل و كردار خـود پشيمان باشد و عزم و اراده كند كه در آينده به چنين عملي بر نگردد .

كندن و بريدن درختان و گياهان (كاشته نشده) حرم بر محرم و غير محرم حرام است، و هر چيزي كه در حرم پيدا شود نبايد برداشت مگر براي معرفي كردن آن.

برادر ممكن است احتياج به تغيير لباس احرام و يا پاك كردن آن، و يا شستن سر و بدن خود داشته باشي، هيچ اشكالي در اينها نيست، اگر هم موئي بدون عمد افتاد بر تو چيزي واجب نمي شود.

دخول مكه و مسجد الحرام

برادر مسلمان! رسول الله ص وقتي به مكه مكرمه رسيدند غسل نمودند. [متفق عليه]، پس هنگام رسيدن به مكّهء مكرمه غسل نمودن سنت است، و نزديك حرم اماكن بسياري براي وضوء و غسل آماده شده است، از خدا خواهانيم اجر كسيكه به اين اماكن امر كرده تا براي ميهمانان خانه خدا آماده شود در ترازوي اعمال نيك او قرار دهد.

هرگاه حاجي نزدیک کعبه مشرفه شد (مسجد الحرام را به چشم دید) احرام را از زیر قول دست راست به شانه دست چپ انداخته و شانه دست راست را برهنه نماید وشانه دست چپ را بپوشاند .

بعد از آن براي انجام اداي عمره به مسجد الحرام رفته به سوي كعبه متوجه مي شوي در حاليكه تلبيه ميگويد.

در حال دخول به مسجد الحرام پاي راست خود را جلو گذاشته و مي گويد: (( بسم الله والصلاة والسلام علي رسول الله، اللهم افتح لي أبواب رحمتك، أعوذ بالله العظيم، ووجهه الكريم، وسلطانه القديم، من الشيطان الرجيم )). [2]     [به نام خدا و درود و سلام بر رسول الله ص، الهي! درهاي رحمت خود را بر من بگشا، به خداوند بزرگ و وجه و روي گرامي، و قدرت قديم و و ازلي او، از بدي شيطان رانده شده پناه مي برم].و اين دعا در هنگام دخول همهء مساجد گفته ميشود.   

سپس بسوي كعبه رفته تا طواف عمره را شروع كني، و واجب است كه با وضوء باشي، و بر مرد سنت است كه احرام خود را بطور (اضطباع) ^[3]  تا آخر طواف بپوشد، يعني وسط رادء را زير بغل راست كرده و شانه خود را آشكار نمايد، و دو طرف آنرا بر شانه چپ قرار دهد.  و تلبيه با شروع به طواف قطع مي شود.

طواف عمره یا طواف قدوم

چگونگی اداء طواف عمره: به حجر الأسود آمده و با دست راست آن را گرفته بوسه دهد، و اگر استلام^[4]  آن ميسر نشد با دست راست بسوي آن اشاره كرده و لازم نيست دست خود را ببوسد، وبگويد: الله أكبر اگر بگويد بسم الله، والله أكبر بهتر است و در آغاز طواف گفتن اين دعا مستحب است:((اللهم إيماناً بك، وتصديقاً بكتابك، ووفاءً بعهدك، واتباعاً لسنة نبيك محمد ص )). [5]

  [بار الهي! با ايمان به تو، و تصديق به كتاب تو(قرآن)، و وفا نمودن به عهد و پيمان تو، و پيروي از سنت پيامبر تو محمد ص شروع مي كنم].

براي عمره كننده بهتر اين است كه مزاحم مردم نشود، و آنها را تيله ندهد، و آنها را پای مال نکند و دشنام ندهد و آزار و اذيت نكند، چون اينها اشتباهاتي است كه با آن هيبت و عظمت عبادت از بين ميرود.

سپس طواف را هفت شوط [6]   از نزد حجر الأسود شروع كرده، كعبه را بر دست چپ خود قرار دهد، استغفار كنان و دعا كنان به هر چه بخواهد، و يا تلاوت قرآن، همه اينها بدون بلند كردن صدا باشد، نه چنانچه بعضي از مردم آنرا انجام مي دهند و صداي خود را بلند ميكنند، چون اين باعث تشويش برادران ديگر مي شود.

اگر به ركن اليماني رسيد و گرفتن آن ميسر شد، با دست راست آنرا بگيرد، ولي آنرا بوسه نکند و به آن مسح نكند، چنانچه بعضي مردم انجام ميدهند، چون اين از رسول الله ص وارد نشده است، و اينرا در هر شوط از طواف انجام ميدهي، و اگر گرفتن ركن اليماني ميسر نشد بدون اشاره و بدون گفتن تكبير عبور كند.

سنت است كه بين ركن اليماني و حجر الأسود اين دعا را بگوئي:

[پروردگارا! در دنيا و آخرت به ما نيكي عطا فرما و ما را از عذاب دوزخ، نجات ده].

و همچنين هفت دور را با شروع از حجر الأسود و با انتهاي به آن انجام دهد، و با عبور به حجر الأسود آنرا گرفته و مي بوسد، و مي گويد: الله أكبر، و اگر گرفتن و بوسيدن آن ميسر نشد، وقتي به مقابل آن رسيد با دست راست به آن اشاره كرده و يكبار تكبير مي گويد.

در سه شوط اول طواف قدوم كمي تندتر راه برود، كه آنرا الرمل  [7]  گويند، ، و اگر ميسر نشد اشكالي ندارد، چون سنت است.

برادر مسلمان! اگر طواف را به پايان بردي، شانه ات را بپوشان، و سنت است كه اگر ميسر شد دو ركعت نماز به صورت كوتاه، در پشت مقام ابراهيم ادا كني، و اگر بسبب ازدحام پشت مقام ابراهيم ميسر نشد، در هر جا از حرم آن را ادا كن، در ركعت اول بعد از فاتحه سوره كافرون  و در ركعت دوم بعد از فاتحه سوره اخلاص خوانده ميشود، و اگر غير از اين دو سوره خوانده شد اشكالي ندارد.

بدان كه رسول الله ص هنگام پايان بردن طواف به چاه زمزم رفته و از آن نوشيدند، پس مستحب است هرگاه از طواف فراغت يافتي به چاه زمزم رفته و از آب آن بنوشي، يا از شير دهن  هاي مخصوص آب زمزم بنوشي.

و اگر ميسر شد به حجر الأسود برگشته و آنرا استلام كني، و اگر جمعيت زياد باشد، بايد آنرا ترك كرد.

 شروط طواف

1 ـ نيت و قصد كردن .

2 ـ ستر و پوشيدن عورت .

3 ـ طهارت از جنابت و داشتن وضوء .

4 ـ اينكه هفت بار طواف كند .

5 ـ پي در پي بودن طواف و اگر كمي بين طوافها فاصله داشت مانند اداي نماز فريضه و يا نماز جنازه و يا تجديد وضوء كردن اشكالي ندارد .

6 ـ اينكه وقت طواف خانـه كعبه را از دست چپ خود قرار دهد .

7 ـ در چيزي از خانه كعبه مانند حجر إسماعيل طواف نكند .

8 ـ در وقت طواف از مسجد الحرام خارج نشود .

9 ـ طواف را از حجر الأسود شروع كرده و به آن پايان يابد .

10 ـ در ابتداي هر شوط و يا دور حد الإمكان با تمامي بدن خود مقابل حجر الأسود باشد .

سنتهاي‌ طواف‌:

1- اضطباع‌ (براي‌ مردان)  [8].

2- رمل‌ درسه‌ شوط‌ كامل‌ (براي‌ مردان) [9].

3- شروع‌ طواف‌ از جهت‌ ركن‌ يماني‌ نزديك‌ حجر اسود.

4- استلام‌ حجر اسود و بوسيدن‌ آن‌ در صورتي‌ كه‌ براي‌ ديگران‌ زحمتي‌ ايجاد نشود.

5- استلام‌ ركن‌ يماني.

6- نزديك‌ بودن‌ به‌ خانه‌ كعبه‌ هنگام‌ طواف‌ (براي‌ مردان).

7- انجام‌ پياپي‌ اشواطِ‌ طواف.