دعوت به سوی خدا

آشنایی با خانه‌ي‌ كعبه‌

شهر مكه‌ي‌ مكرمه‌ گرامي‌ ترين‌ و بهترين‌ قسمت‌ روي‌ زمين‌ است‌ و تقريباً‌ در وسط‌ آن‌ قرار دارد. در اين‌ شهر، «بيت‌ الله» (خانه‌ي‌ خدا) به‌ موازات‌ "بيت‌ المعمور" ^[1] قرار دارد كه‌ دو هزار سال‌ قبل‌ از پيدايش‌ زمين‌ آفريده‌ شده ^[2].  و اولين‌ سازنده‌ي‌ آن، فرشتگان‌ هستند و بعدها توسط‌ حضرت‌ آدم ، حضرت‌ شيث‌ بن‌ آدم، حضرت‌ ابراهيم‌ و حضرت‌ اسماعيل‌-  عليهم‌ السلام- و در زمان‌ رسول‌ خدا r در سال ‌18  ق‌ هـ . توسط‌ قريش‌ بازسازي‌ شده‌ است. رسول‌ اكرم‌ r در اين‌ بازسازي‌ نيز شركت‌ داشتند و « حجر اسود » را با شركت‌ سران‌ قريش‌ در محل‌ خاص‌ آن‌ قرار دادند. بعد از اسلام‌ در سال ‌65   هـ . توسط‌ حضرت‌ عبدالله بن‌ زبير t و در سال‌74  هـ . توسط‌ حجاج‌ بن‌ يوسف‌ و در سال‌1040  هـ . توسط‌ سلطان‌ مراد عثماني‌ و اخيراً‌ در سال‌1417  هـ . توسط‌ ملك‌ فهد پادشاه‌ عربستان‌ سعودي‌ بازسازي‌ شده‌ است.

   اين‌ خانه‌ به‌ شكل‌ مربع‌ است‌ و ابعاد آن‌ در حال‌ حاضر به‌ قرار ذيل‌ است:

حجر اسود:

حجر اسود سنگي‌ است‌ كه‌ از بهشت‌ آورده‌ شده‌ و طبق‌ فرموده‌ي‌ رسول‌ اكرم r هنگامي‌ كه‌ از بهشت‌ آورده‌ شد رنگ‌ آن‌ از شير سفيدتر بود ولي‌ بر اثر گناهان‌ فرزندان‌ آدم‌ سياه‌ شد [3].

‌طول‌ اين‌ سنگ‌ حدود 25 سانتيمتر و عرض‌ آن‌ حدود17 سانتيمتر است‌ كه‌ در سنگ‌ بزرگتري‌ در يك‌ حلقه‌ي‌ نقره‌اي‌ قرار داده‌ شده‌ است.

‌مسجد الحرام:‌

به‌ خانه‌ي‌ كعبه، مَطَاف‌ (مكان‌ وسيع‌ محل‌ طواف‌ اطراف‌ آن) و سالنهايي‌ كه‌ در اطراف‌ آن‌ براي‌ نماز ساخته‌ شده، «مسجد الحرام» مي‌گويند.

پيامبر اكرم r‌ فرموده‌اند:

«صَلاةٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلاةٍ فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الْمَسَاجِدِ» [4].

ثواب‌ يك‌ نماز در مسجد الحرام‌ از يكصد هزار نماز در ديگر مساجد بيشتر است‌ (يعني‌ از نماز پنجاه‌ و پنج‌ سال‌ و شش‌ ماه‌ و بيست‌ شب‌ در ديگر مساجد).

توسعه‌ي‌ مسجد الحرام‌ در طول‌ تاريخ‌

در طول‌ تاريخ‌ اسلام، مسجد الحرام‌ ده‌ بار توسط‌ خلفا و حاكمان‌ اسلامي‌ به‌ شرح‌ زير توسعه‌ داده‌ شده‌ است: ‌‌

در حال‌ حاضر مجموع‌ مساحت‌ مسجد الحرام‌ نزديك‌ به‌ دو ميليون‌ و چهار صد هزار متر مربع‌ است‌ كه‌ ظرفيت‌ بيش‌ از يك‌ ميليون‌ نماز گزار را دارد.

اين‌ مسجد داراي ‌(95)  دروازه‌ و (9)  مناره‌ هر كدام‌ به‌ ارتفاع ‌(89)  متر مي‌باشد^[5].

خداوند بر عزت، ابهت‌ و شرف‌ اين‌ مكان‌ مقدس‌ خويش‌ هر روز بيفزايد و خادمان‌ آن‌ را توفيق‌ مزيد خدمت‌ عنايت‌ فرمايد. آمين.

فضیلت حج

یگانه سرمایۀ ناتمام وبی پایان بندگان راستین اللهY، همانا پیوند محکم و نا گسستنی، و ارتباط قوی با اللهY  می باشد ، حج یکی از مهمترین منا سبات وگردهم آیی است که الله  Yبندگان مؤمن را در سایۀ رحمت خود قرار داده و آنان را برتقوا و بندگی واقعی پرورش میدهد، که بوسیلۀ آن رابطۀ عمیق میان بنده و پروردگار سبحان تقویت می یابد، همچنان حج مدرسۀ ایمانی بزرگی است که به مسلمانان در عرصه های مختلف، درسهای بزرگ و فواید ارزشمند و اندرز های مفید می آموزد ، و آنان را به مقام و منزلت والای بندگی اللهY مشرف می سازد.

مسلمان در این مناسبت عظیم در مقابل پروردگارش با فروتنی ایستاده و سر تسلیم و اطاعت را به او تعالی فرود می آورد.

پیامبر گرامی ما^   در حج نیز مانند همیشه، بیش از دیگران خداوندY را یاد نموده و می پرستیدند، همچنان ارتباط ایشان با اللهY با وجود همه مشغولیت ها و مسؤلیت های که بر دوش داشتند، مانند همیشه قوی ومحکم بود. ایشان در این موسم بزرگ وگردهم آیی تاریخی حجاج بیت الله را رهبری نموده آنها را به امور دین شان آگاه می ساختند، همچنان توجه خاص به همسران خویش داشتند و در مورد آنان از صبر و تحمل کار گرفته با آن ها احسان و رویۀ نیکو داشتند. با وجود این همه مشغولیت و مسؤلیت ها، در ارتباط ایشان با پروردگار سبحان هیچ گونه تفاوت یا تکاسل ویا تأخیری صورت نگرفته وایشان را از تواضع و شکستگی در مقابل پروردگار باز نمی داشت.

پیرامون فضیلت حج رسول الله ^  در احادیث گهربار خویش ارشاداتی زیادی دارد که ما از آنجمله موارد ذیل را یاد آور می شویم:

(عن ابی هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَجَّ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ) .[6]

ترجمه: از سیدنا ابو هریره رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ  روایت است : که شنیدم از رسول الله ^  میفرمودند: کسیکه حج کند برای رضامندی الله جلت عظمته در حالیکه رفث (اعمال منافی حج اعم از جماع و دواعی آن و سخنان بی هوده ) را انجام ندهد و نه هم فسق (انواع گناهان وجنایات) را مرتکب شود، دوباره برمیگردد مانند روزیکه گویا از مادر تولد شده باشد.(از گناهان پاک میگردد.)

همچنین در کتاب صحیح مسلم به الفاظ ذیل روایت گردیده:

(عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ - صلي الله عليه وسلم- « مَنْ أَتَي هَذَا الْبَيْتَ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ .) [7]

یعنی: هر کسی به این خانه(بیت الله الحرام) بیاید و رفث نکند و نه هم فسق نماید دوباره برمیگردد همانند اینکه از مادر تولد یافته است.

 همین طور در حدیثی دیگری فرمودند:

  (عن أبي هريرة قال قال رسول الله صلي الله عليه و سلم : الحج المبرور ليس له جزاء الا الجنة والعمرتان تكفران ما بينهما من الذنوب ) [8]

ترجمه : از سیدنا ابو هریره روایت است، که رسول الله ^  فرمودند: حج مبرور را پاداشی جز جنت نیست و دو عمره محو و نابود میسازد گناهان میان شانرا .

(عَنْ مَخْرَمَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُهَيْلَ بْنَ أَبِي صَالِحٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ ، : سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ، يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : وَفْدُ اللهِ ثَلاَثَةٌ : الْغَازِي ، وَالْحَاجُّ ، وَالْمُعْتَمِرُ ) [9]

ترجمه: از مخرمه روایت است وی از پدرش روایت می کند : که شنیدم از سهیل بن ابی صالح وی گفت: که شنیدم از پدرم وی از ابوهریره  شنیده بود که می فرمود: رسول الله ^  فرمودند: نمایندۀ های الله رب العزت سه گروه اند، غازی، حاجی و معتمر(عمره کننده) .

(عَنْ عَبْدِ اللهِ ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ ؛ فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ وَالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ ، وَلَيْسَ لِلْحَجِّ الْمَبْرُورِ ثَوَابٌ دُونَ الْجَنَّةِ )  [10]

ترجمه: از سیدنا عبدالله بن عباس  روایت است که رسول الله ^   فرمودند: یکجا کنید حج و عمره را زیرا این دو نفی میکند (ازبین میبرد) فقر و گناهان را چنانچه از بین میبرد دمنده کوره آتشین زنگار های آهن، طلا و نقره را ، و نیست برای حج مبرور ثواب و پادش بجز از بهشت.  همچنین در حدیثی دیگري از ابو هریره –رضي الله عنه -  میخوانیم:

(عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ، قَالَ سُئِلَ النَّبِيُّ صلي الله عليه وسلم أَيُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا ؟ قَالَ : جِهَادٌ فِي سَبِيلِ اللهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا ؟ قَالَ : حَجٌّ مَبْرُورٌ). [11]

از پیامبراکرم ^ پرسیده شد، کدام اعمال بهتر است؟ فرمودند: ایمان به اللهY و رسول وی^ سپس پرسیدند: پس از آن ؟ فرمودند: جهاد در راه خداY سپس پرسیدند: پس از آن ؟ فر مودند: حج مبرور( مقبول، که قبول درگاه خداوندY شده باشد و در آن از گناه و معاصی جلوگیری شده و با تمام آداب واحکام آن اداء شود) .